Οι Άθλιοι

Όλοι μας έχουμε βρεθεί σε συζητήσεις ή έχουμε ακούσει ενστάσεις σχετικά με τον τίτλο του πρωταθλήματος μας ως “Χριστιανικό Πρωτάθλημα Αθήνας”. Η ένσταση είναι διττή: από τη μια πλευρά κάποιοι θεωρούν πως το “Χριστιανικό” είναι περιττό μιας και μας ξεχωρίζει δίχως λόγο… “στο κάτω-κάτω μπάλα παίζουμε”, από την άλλη κάποιοι άλλοι το θεωρούν ανακριβές μιας και μόνο Χριστιανικό δεν είναι (π. χ. ανταγωνισμός, διαπληκτισμοί)

Άραγε είναι δόκιμος ο όρος Χριστιανικό Πρωτάθλημα Αθήνας; Μήπως τραβάμε γραμμές δίχως λόγο, ευλογώντας έτσι τα γένια μας ενώ την ίδια στιγμή δημιουργούμε καρικατούρες του εαυτού μας και του Χριστιανισμού;

Προτού απαντήσουμε την ερώτηση αυτή θα πρέπει να απαντήσουμε στην ερώτηση “τί είναι αυτό που κάνει κάτι να είναι Χριστιανικό; ”

Για τους περισσότερους το Χριστιανικό σημαίνει κάτι το τέλειο, το αψεγάδιαστο, δίχως ίχνη εγωϊσμού και ανταγωνισμού. Για τους ίδιους το πρωτάθλημα γίνεται Χριστιανικό όταν δεν έχει εντάσεις, τσακωμούς, βρισιές και βία. Έτσι με τη παραμικρή απόκλιση από αυτά τα στοιχεία το πρωτάθλημα γίνεται περίγελος του Χριστιανισμού.

Είναι όμως η τελειότητα το χαρακτηριστικό στοιχείο του Χριστιανισμού; Το ίδιο ερώτημα προσπαθεί να απαντήσει η κινηματογραφική ταινία “Οι Άθλιοι” (βασισμένο στο ομώνυμο μυθιστόρημα του Βίκτωρ Ουγκώ “Οι Άθλιοι-Les Misérables”) η οποία βρίσκεται στις κινηματογραφικές αίθουσες εδώ και τρεις εβδομάδες. Η ερώτηση και πάλι είναι “ποιό είναι το χαρακτηριστικό του Χριστιανισμού; Τί κάνει κάτι να είναι Χριστιανικό; ”

Οι κύριοι χαρακτήρες της ιστορίας εκφράζουν δύο αντίθετες απαντήσεις στο ίδιο ερώτημα. Από τη μία πλευρά, ο επιθεωρητής Ιαβέρης, ο οποίος χαρακτηρίζεται από την αδίστακτη προσήλωση του στο νόμο, θεωρεί πως Χριστιανός είναι αυτός που τηρεί με απόλυτη αφοσίωση το νόμο. Θεωρεί πως ο καθένας λαμβάνει ότι του αξίζει σε αυτή τη ζωή. Τραγουδά: “όσοι ακολουθούν το μονοπάτι της δικαιοσύνης θα έχουν την ανταμοιβή τους… όσοι ταλαντεύονται και όσοι πέφτουν πρέπει να πληρώσουν”. Για τον Ιαβέρη Χριστιανικός τρόπος είναι αυτός της δικαιοσύνης, της τέλειας εφαρμογής του νόμου, οποιοσδήποτε άλλος τρόπος δυσφημίζει τον Χριστιανισμό.

Από την άλλη πλευρά, ο Γιάννης Αγιάννης, πρώην κατάδικος αλλά πάντα καταδιωκόμενος από τον Ιαβέρη, σημαδεύεται από ένα γεγονός λίγο μετά την αποφυλάκιση του, όταν απορριμένος από οποιονδήποτε εργοδότη και στιγματισμένος από την κοινωνία ως κατάδικος βρίσκει χάρη και έλεος από τον Επίσκοπο Μυριήλ, ο οποίος τον φιλοξενεί και τον φροντίζει. Η στιγμή που θα σημαδέψει τον Γιάννη Αγιάννη είναι όταν στην προσπάθεια του να κλέψει ασημικά από το σπίτι του Επισκόπου και να δραπετεύσει συλλαμβάνεται από τις αρχές και ο επίσκοπος τον γλιτώνει λέγοντας ότι ο ίδιος του είχε δωρίσει τα ασημικά. Αυτή η πράξη ελέους και χάρης σημαδεύει τον Γιάννη Αγιάννη. Ο Χριστιανισμός του Επισκόπου σκανδαλίζει τον Γιάννη Αγιάννη, στην ουσία γίνεται ο Χριστιανισμός του και ως αποτέλεσμα πλέον ζει μία ζωή που δείχνει έλεος ακόμη και στον καταδιώκτη του Ιαβέρη.

Για τον Ιαβέρη ο Χριστιανισμός είναι ο νόμος, η τελειότητα και η αυτοδικαίωση. Για τον Γιάννη Αγιάννη ο Χριστιανισμός είναι μια ζωή χάρης και ελέους ως ανταπόκριση στο έλεος και τη χάρη που έλαβε. Και οι δύο θεωρούν πως οι ενέργειες τους πηγάζουν από τη διδασκαλία του Χριστιανισμού. Δύο διαφορετικές ερμηνείες του Χριστιανισμού οδηγούν σε δύο εντελώς διαφορετικά συμπεράσματα για το τί είναι ο Χριστιανικός τρόπος.

Είμαστε ένα Χριστιανικό πρωτάθλημα; Αν το Χριστιανικό ορίζεται από την τελειότητα και από ένα πρωτάθλημα απόλυτα δίκαιο, δίχως διαπληκτισμούς, ανταγωνισμό, διαφωνίες και βρισιές μάλλον καλύτερα να παραλείψουμε τον όρο Χριστιανικό. Αλλά αν το Χριστιανικό ορίζεται από το έλεος, τη χάρη, τη μετάνοια και τη συγχώρεση τότε όχι μόνο μπορούμε να αποκαλούμε το πρωτάθλημα μας Χριστιανικό αλλά πρέπει να γίνεται και το ιδιαίτερο χαρακτηριστικό γνώρισμα μας. Το πρωτάθλημα μας είναι Χριστιανικό όχι επειδή είναι καλύτερο ή πιο δίκαιο και πιο σωστό αλλά επειδή είναι γεμάτο από ανθρώπους γεμάτους από έλεος και χάρη ως ανταπόκριση του ελέους και χάρης που έχουν λάβει από Τον Θεό.

Αλέξανδρος Πιπιλιός